دکتر عبدالرضا جوان‌جعفری، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد، در پانزدهمین همایش ملی نخبگان با شعار «آیین میثاق نخبگان با ایران فردا»، با تأکید بر نقش نخبگان در آینده کشور، اظهار کرد:
حضور در جمع نخبگان و سرمایه‌های اصلی کشور، فرصتی ارزشمند است. همچنین لازم می‌دانم از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، بنیاد ملی نخبگان و همه دست‌اندرکاران برگزاری این برنامه قدردانی کنم.
پیش از حضور در این نشست، سخنرانی اخیر معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در حوزه دانش و فناوری را که اوایل مردادماه منتشر شده بود، با دقت گوش کردم. این سخنرانی برای من بسیار جذاب و قابل تأمل بود و توصیه می‌کنم همه نخبگان، اعم از دانشجویان و استادان، آن را مطالعه و دنبال کنند.
این سخنرانی از نظر ساختار و روش، بسیار منسجم و روشمند بود و در کنار ارائه مطالب توصیفی و تحلیلی، در نهایت به بیان راهکارها و توصیه‌هایی درباره اینکه در حوزه دانش و فناوری چه باید کرد، می‌پرداخت.
یکی از ویژگی‌های قابل توجه این سخنرانی، نگاه تاریخی و تبارشناختی به دانش و فناوری بود؛ از شکل‌گیری و تحول علم و تولید مقالات علمی گرفته تا رسیدن به مفهوم دانش‌بنیان و تحلیل جایگاه دانش و فناوری در ساختار قدرت و توسعه کشورها.
همچنین در این سخنرانی، مطالعات تطبیقی درباره نقش دولت، دانشگاه و بخش خصوصی در کشورهای مختلف از جمله روسیه، چین، آمریکا و کره جنوبی مطرح شده بود که می‌تواند مبنای مناسبی برای بررسی و توسعه سیاست‌های علمی و فناوری کشور باشد.
از نکات مهم دیگر، تلاش برای پیوند دادن حوزه دانش و فناوری با مبانی جامعه‌شناختی و فلسفی بود. ما در حوزه فناوری رشد قابل توجهی داشته‌ایم، اما این رشد زمانی می‌تواند به نتیجه مطلوب برسد که ارتباط آن با علوم انسانی و تحولات اجتماعی نیز به شکل جدی مورد توجه قرار گیرد.
تعریف و توضیح مفاهیمی همچون «پارادایم»، «پارادایم شیفت»، «مزیت و عقب‌ماندگی»، «تخریب خلاق»، «دانش‌بنیان»، «قابلیت» و «قدرت» از دیگر بخش‌های قابل توجه این سخنرانی بود که هر یک می‌تواند موضوع پژوهش، مقاله و حتی کتاب‌های مستقلی قرار گیرد.
یکی از مباحث مهم مطرح‌شده، پیوند فناوری با مناسبات اجتماعی است. فناوری صرفاً یک ابزار نیست، بلکه می‌تواند مناسبات اجتماعی را تغییر دهد. از این منظر، پشت فناوری، سیاست و مناسبات قدرت نیز قرار دارد و تولید و شکل‌دهی به حقیقت، بخشی از فرایندهای مرتبط با قدرت و دانش است.
ما در بازطراحی دانشگاه فردوسی مشهد، به‌ویژه در حوزه فناوری و نوآوری، از بخشی از این پژوهش‌ها و توصیه‌های مطرح‌شده استفاده کرده‌ایم. بسیاری از ایده‌های مطرح‌شده می‌تواند در بازطراحی و آینده دانشگاه مورد استفاده قرار گیرد.
این کار حاصل مطالعات و زحمات فراوانی است و حیف است که چنین مجموعه‌ای از مباحث و ایده‌ها مورد استفاده قرار نگیرد. شخصاً با وجود اینکه متخصص مستقیم این حوزه نیستم، از این مباحث بسیار آموختم و برای تلاش‌های انجام‌شده در این زمینه قدردانی می‌کنم.
این مطالعات می‌تواند مبنایی نظری و تئوریک برای فهم بهتر دانش و فناوری و نسبت آن با دانشگاه، جامعه و قدرت در اختیار ما قرار دهد.