گروه پژوهشي بقولات

بقولات از جمله گياهان زراعي هستند كه در سراسر دنيا كشت مي‌شوند و به شرايط آب و هوايي متفاوت از معتدل تا گرمسير و از مرطوب تا خشك، سازگاري يافته‌اند. اين محصولات، ارزش غذايي زيادي دارند و يكي از مهم‌ترين منابع گياهي سرشار از پروتئين مي‌باشند به‌طوري‌كه حبوبات (كه از بقولات دانه‌اي به‌شمار مي‌روند) بعد از غلات دوّمين منبع مهم غذايي انسان به‌شمار مي‌روند و نيز بقولات علوفه‌اي مانند يونجه و ... ، در تغذية دام و در نتيجه تأمين پروتئين حيواني، نقش بسيار مهمي دارند. اين گياهان به‌خاطر همزيستي با باكتري‌هاي تثبيت‌كنندة نيتروژن هوا، در حاصلخيزي خاك تأثير بسيار مثبتي دارند. علاوه بر اين، بقولات به‌صورت كود سبز براي تقويت و بهبود ويژگي‌هاي فيزيكي خاك به‌كار مي‌روند.
در شرايط كنوني تعداد ارقام هركدام از محصولات نخود، عدس، نخود فرنگي و باقلا در كشور بسيار اندك است. به‌عنوان نمونه در مورد نخود، طي 20 سال گذشته تنها يك تا دو رقم آزاد شده است. در مورد عدس هم وضعيت مشابهي وجود دارد. به‌اين‌ترتيب در وضعيت حاضر، توجّه به تحقيقات بقولات در كشور از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.
با توجه به سابقة طولاني كشت و كار اين محصولات و سازگاري آنها با شرايط آب و هوايي استان‌هاي خراسان، ضرورت انجام تحقيقات منسجم، هدفمند و دراز مدت در مورد اين محصولات، به‌طور كامل احساس مي‌شود. لذا در همين راستا، گروه پژوهشي بقولات با گرايش ويژه نسبت به حبوبات در اين پژوهشكده ايجاد شد تا با برنامه ريزي اصولي، تحقيقات حبوبات را در زمينه هاي مختلف زراعي، بِه نژادي و بيوتكنولوژي سامان ببخشد. هم‌اكنون اعضاي هيأت علمي اين گروه با گرايش‌هاي مختلف و سابقة تحقيقات طولاني در زمينه حبوبات، طرح‌ها و پروژه‌هاي جامعي را در زمينه تحمل به سرما، خشكي و مقاومت به بيماري در بخش‌هاي زراعي، اكوفيزيولوژيك و بيوتكنولوژي در دست اجرا دارند و اميد مي‌رود در آينده‌اي نه‌چندان دور جامعة كشاورزي از نتايج آن بهره‌مند گردد.
اين گروه، در راستاي اهداف اصولي و درازمدت، با ايجاد و تأسيس بانك بذر حبوبات، تا كنون بيش از 900 نمونة نخود و 350 نمونة عدس را از سراسر كشور و نيز برخي كشورهاي خارجي، جمع‌آوري نموده و آنها را دسته‌بندي و كُدگذاري نموده است.
بر اين اساس، مهم ترين اهداف گروه پژوهشي بقولات، به‌شرح زير تعريف شده است:

اهداف گروه پژوهشي بقولات

1- مطالعة خصوصيات زراعي، اكوفيزيولوژيك و ژنتيك بقولات به‌منظور بهبود توليد و ثبات عملكرد.
2- تحقيق در زمينة بقولات به‌منظور پايداري توليد در سيستم‌هاي زراعي.
3- بررسي جنبه‌هاي مختلف تثبيت نيتروژن توسط بقولات.
4- كاربرد بيوتكنولوژي در بهبود بقولات.
5- مطالعه اثر تنش‌هاي محيطي (سرما، خشكي و ... ) بر توليد و عملكرد بقولات.
6- همكاري با ساير دستگاه‌هاي تحقيقاتي و اجرايي در جهت تهيه و معرّفي ارقام مناسب بقولات، متناسب و سازگار با تنش‌هاي محيطي موجود.