استانهاي خراسان با وسعت تقريبي 300 هزار كيلومتر مربع، پهناورترين استانهاي ايران است كه از شرايط اقليمي و جغرافيايي متنوّع و متفاوتي برخوردار است. از حدود 8000 گونه گياهان ايران، 2000 گونة آن در استانهاي خراسان ميرويد. اين تنوع بالا و نيز وسعت منطقه، كار مستمر، طولاني و پُرزحمتي را ميطلبد تا پوشش گياهي وتنوع آن، بررسي و مشخص گردد. نتايج اين بررسيها نشان خواهد داد كه چه گياهاني در معرض انقراض و نابودي قرار گرفتهاند، چه گياهاني بهتازگي شناسايي شدهاند و موجودي گياهان استان، چه انواعي را شامل ميشود. گروه پژوهشي هرباريوم در طول 25 سال گذشته، با جمعآوري بيش از 50هزار نمونة گياهي، بخش زيادي از گونههاي گياهي استان را نمونهبرداري كرده است. در طول اين مدت چندين گونه گياه جديد براي خراسان، ايران و نيز دنيا، شناسايي شدهاند.
جمعآوري گياهان، شناسايي و نيز نگهداري آنها مطابق با استانداردهاي بينالمللي در محلي مخصوص بهنام هرباريوم، يكي از قدمهاي اساسي و بينظير اين گروه پژوهشي بوده است كه براي ايجاد زمينة مناسب و مطلوب جهت تحقيقات بنيادي و كاربردي، ضروري بوده است. بنا به اظهار نظر متخصصان و گياهشناسان سرشناس كشور، هرباريوم دانشگاه فردوسي مشهد قويترين و غنيترين هرباريوم ايران پس از هرباريومهاي مستقر در تهران است. همچنين با ثبت آن در ليست هرباريومهاي دنيا (با نشان FUMH)، بر اعتبار جهاني اين هرباريوم افزوده شده است كه نتيجة آن، انجام مبادلات علمي بين اين مركز با مراكز پژوهشي داخل و خارج از كشور ميباشد.
مهمترين اهداف گروه پژوهشي هرباريوم به شرح زير معرفي ميشود:
اهداف گروه پژوهشي هرباريوم
1- طراحي و انجام پروژههاي تحقيقاتي در زمينة پوشش گياهي استانهاي خراسان.
2- اعزام گروههاي تحقيقاتي براي جمعآوري نمونههاي گياهي به اقصي نقاط استان.
3- تهيه فيلم، عكس و اسلايد از پوشش گياهي مناطق مختلف استان.
4- شناسايي و نامگذاري گياهان جمعآوري شده.
5- نگهداري و آرشيو نمونههاي گياهي جمعآوريشده بهروش استاندارد علمي در هرباريوم و مبادلة نمونههاي حاصله با هرباريومهاي داخل و خارج كشور.
6- مطالعة جامع خانوادههاي گياهي بر اساس نمونههاي هرباريومي توسط محققين و نيز بهصورت همكاري با دانشجويان تحصيلات تكميلي در رشتههاي مختلف شامل علوم گياهي، داروسازي و كشاورزي و ارائة نوشتاري آن بهصورت پايان نامه، مقاله، سمينار و كتاب (فلور).
7- تدوين فلور خراسان به روشهاي متداول علمي.
8- انجام مطالعات جامعهشناسي گياهي جهت ارائة چشماندازهاي علمي براي برنامهريزيهاي كلان زيستمحيطي، منابع طبيعي و كشاورزي.
9- مطالعة تخصصي گياهان از جنبههاي مختلف كاربردي مانند: گياهان مرتعي، دارويي، سمي، زينتي،آلرژيزا و رنگزا و نيز بررسي آنها از نظر دارا بودن ژنهاي مقاومت به تنشهاي مختلف زيستي و غير زيستي.
10- جمعآوري بذر گياهان استان و تشكيل بانك ژن گياهي فلور خراسان جهت بقاء و نگهداري ژنوم گياهان استان و انجام مطالعات بيوسيستماتيك.
11- جمعآوري، شناسايي و نگهداري گلسنگهاي خراسان و مطالعة آنها از جهتهاي مختلف (بهويژه آنكه بهتازگي زواياي پنهان اين موجودات و اهميت آنها در حيات بشر بهصورت روزافزوني روشنتر ميشود).
12- ايجاد باغ گياهشناسي در دانشگاه فردوسي جهت حفظ و نگهداري ژنوم گياهي استان و بهرهبرداري آموزشي و پژوهشي از آن جهت مطالعات علوم گياهي.
13- رايانهاي كردن اطلاعات گياهي جمعآوري شده.
14- ايجاد ارتباط و همكاري با ساير هرباريومهاي ايران و جهان.